Polska w gazowym konflikcie Ukraina - Rosja

W czasie konfliktu gazowego mogliśmy obserwować działania, zachowania i deklaracje polskich polityków i mediów. Kilka faktów uwag na ten temat.

1. Prezydent domagał się aktywnego działania Unii, gdyż "Europa powinna włączyć się aktywnie w proces mediacji". Było to stanowisko odmienne od przyjętego przez Komisję Europejską. Było to wsparciem apelu prezydenta Juszczenki (L. Kaczyński "istotnym byłaby pozytywna odpowiedź UE na apel prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki o zaangażowaniu się w proces mediacji")

2. Prezydent apelował o opowiedzenie się po stronie Ukrainy: "Oczywiście tak, Polska powinna wesprzeć Ukrainę" - stwierdził. Inne stanowisko miał rząd ("Radosław Sikorski: gazowy konflikt "ma wyjątkowo skomplikowane tło", "stopień zawiłości a nawet tajemniczości kontraktów pomiędzy Ukrainą a Rosją jest taki, że bardzo trudno dociec racji poszczególnych stron", a Polska powinna być za kompromisem.").

4. Rząd opowiadał się za Ukrainą, lecz delikatniej, choć takie zaangażowanie się także deklarował ("Polska będzie pomagała Ukrainie w prezentowaniu swoich racji, szczególnie wobec partnerów unijnych, także w Brukseli - zapowiedział minister Sikorski". "Minister Sikorski pytany, po czyjej stronie w konflikcie gazowym opowiada się Polska, powiedział, że jego obecność w Kijowie świadczy sama za siebie"). Także premier Tusk wypowiadał się po stronie Ukrainy ("Problemy stwarza dzisiaj Moskwa", twierdził po spotkaniu Grupy Wyszehradzkiej"). Minister Sikorski podkreślał jednak, że "Polska nie powinna zajmować stanowiska, które mogłoby spowodować zaognienie konfliktu dotyczącego gazu"). Rząd starał się zachować kontakt z obiema stronami konfliktu, o czym świadczy rozmowa ministra Sikorskiego z min. Ławrowem.

5. Prezydent Kaczyński w czasie konfliktu wielokrotnie zwracał się publicznie o "twarde stanowisko wobec Rosji" ("Unia jest za miękka wobec Rosji"). Podejmował także starania o zbudowanie większej koalicji państw o podobnym stanowisku (rozmowy i plany spotkań z prezydentem Estonii i premierem Litwy). Jednak to stanowisko zmieniał (np. po rozmowie z prezydentem Klausem: "Prezydenci Polski i Czech zgodzili się, że należy rozmawiać ze wszystkimi stronami sporu i unikać - jak się wyrazili - twardego stawiania sprawy"). Jednak wysoko postawieni politycy z Kancelarii podtrzymywali ostre tezy wobec Rosji (min. Kamiński: "rosyjski imperializm jest imperializmem nienasyconym").

6. Prezydent Kaczyński wraz z prez. Juszczenko interweniowali w sprawie przeniesienia spotkania planowanego w Moskwie do Pragi lub Brukseli. Rozmowa z premierem Topolankiem nie przyniosła skutku.

7. W organizowanym przez prezydenta Juszczenkę w Kijowie szczycie gazowym, który miał być przeciwwagą spotkania moskiewskiego, prezydent Kaczyński nie wziął udziału. Reprezentował go minister Kamiński. przebywający w tym czasie w Kijowie minister Sikorski (zapowiadający próby pojednania stron ukraińskiego konfliktu) nie uczestniczył w szczycie. Nie doszło także do spotkania z prezydentem Juszczenko i panią premier Tymoszenko.

Kilka uwag z tych kilku faktów polityki polskiej z okresu kryzysu:

A. Polityka polska była w czasie konfliktu dwutorowa. Z jednej strony twarde stanowisko prezydenta i jego otoczenia, z drugiej - łagodniejsze, ale także pro-ukraińskie stanowisko rządu.

B. Polska bardziej twardo (prezydent Kaczyński) lub bardziej miękko (rząd) opowiadała się po stronie ukraińskiej. Było to postępowanie znacząco inne niż Unii Europejskiej, traktującej konflikt jako handlowy i nie angażującej się w mediacje i spory między Rosją a Ukrainą.

3. Polityka Polski była niekonsekwentna i zmienna. Popierając Ukrainę, prezydent Kaczyński nie wsparł jej działań w kluczowym momencie szczytu kijowskiego.

= = = =

Ten i inne wpisy blogu są notatkami do analizy konfliktu gazowego między Rosją a Ukrainą, która będzie dostępna 4 lutego 2009r.