Czy gaz na Ukrainę przestanie płynąć? w TOK FM

Tatiana Serwetnyk 27-02-2009, ostatnia aktualizacja 27-02-2009 02:16

Ukraina: nowy kryzys gazowy? III Forum ekonomiczne Europa – Ukraina. Problemy z dostawami rosyjskiego gazu mogĄ siĘ powtórzyĆ. Według ekspertów dostawy na Ukrainę mogą ustać już 7 marca

Przed tym niebezpieczeństwem ostrzegali uczestnicy debaty „Bezpieczeństwo w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i europejska polityka energetyczna” zorganizowanej w ramkach III Forum Ekonomicznego Europa – Ukraina w Kijowie.

Radca rady dyrektorów Gazprombanku Andriej Konoplianik stwierdził, że scenariusz z zakręceniem rosyjskiego kurka dla ukraińskich odbiorców prawdopodobnie powtórzy się 7 marca. – Ryzyko, że spółka paliwowa Naftohaz nie wywiąże się z finansowych zobowiązań wobec Gazpromu, jest ogromne. Wpływ na to ma milionowe zadłużenie wewnętrznych odbiorców firmy, którzy nie płacą za surowiec. Rosja ma prawo wstrzymać dostawy gazu bez porozumienia ze stroną ukraińską w razie nieuiszczenia należności. Tak przewiduje kontrakt podpisany w styczniu w Moskwie – mówił Konoplianik. Za gaz zakontraktowany na 2009 r. Ukraina ma zapłacić 14,4 mld dolarów.

Konoplianik oskarżył też władze w Kijowie o uzależnienie dostaw do Europy od potrzeb rynku wewnętrznego. Nawiązał do sytuacji z czasów styczniowego kryzysu gazowego, gdy Ukraina odmawiała przesyłu surowca do EU przez obwód odeski, tłumacząc, że nie może odciąć od paliwa przemysłowych miast na wschodzie kraju, m.in. Doniecka i Ługańska.

– Obecna władza ukraińska nie chce dialogu z Moskwą w kwestii bezpieczeństwa energetycznego, nie widzi jej w roli potencjalnego partnera, który pomógłby rozwiązać problemy – dodał. Była to replika do wystąpienia zastępcy ukraińskiego ministra paliw i energetyki Serhija Pawłuszy, który ujawnił, że Kijów pragnie dołączyć do europejskiego systemu energetycznego.

– Nawet podczas kryzysu gazowego udowodniliśmy, że nasz system przesyłowy jest bezpieczny. Potrzebujemy środków na jego modernizację. To będzie możliwe dzięki współpracy z międzynarodowymi finansowymi instytucjami. 23 marca dojdzie do ukraińsko-unijnych rozmów dotyczących m.in. tej kwestii – zaznaczył Pawłuszyn.

Zdaniem Steve’a Walsha, szefa korporacji AES Ukraina, niebezpieczeństwo związane z dostawami rosyjskiego gazu potęgują nieprzejrzyste reguły gry na energetycznym rynku ukraińskim. – Prywatyzacja w tym sektorze miała podłoże polityczne. Poważnych zachodnich inwestorów zniechęcała niestabilna polityka taryfowa. Energetyczny rynek Ukrainy nadal nie ma bezpośrednich inwestycji zagranicznych – przekonywał Walsh.

Analityk amerykańskiej International Crisis Group Charles Esser zwrócił uwagę, że powtórka scenariusza z obcięciem rosyjskich dostaw na Ukrainę będzie zależała od tego, w jaki sposób Kijów zadba o własne bezpieczeństwo. – Czy zwiększy wydobycie własnego surowca (20 mld metrów sześciennych rocznie) i czy wdroży mechanizmy oszczędzania energii. Nie bez znaczenia pozostaje także solidarność europejskich krajów kupujących rosyjski gaz – uznał Esser.

Ciekawa będzie sytuacja z tymi dostawami przez Ukrainę. Można to porównać do pokera. Z jednej strony zasiada pani premier z drugiej pan premier i grają w pokera. On pokazuje 4 karty dwie pary 9 i 10siątki, ona rzuca na stół karty i okazuje się, że ma trójkę. Zwija pulę, już jest w ogródku już wita się z gąską, byle tylko się nie okazało, że ta piątak karta która teraz zostanie odkryta to 9 albo 10siątka. Nie będzie miał kto bronić pani premier. Zaś jeśli i dostawca i odbiorca się dogadają, a przeszkodą w biznesie będzie jedynie pośrednik, to pośrednik tym razem zostanie odstawiony na boczny tor. Pani premier grała ostro, ale jej gra mogła doprowadzić do utraty przez Ukrainę kontroli nad systemem przesyłu gazu. Już nie bardzo widać, kto miałby bronić przed takim scenariuszem, zraziła wszystkich których mogła. Jeśli i tym razem doszło by do wstrzymania przesyłu przez Ukrainę, obawiam się, że Europa również przestanie być wyrozumiała. To najgorszy z możliwych scenariuszy dla Ukrainy, ale w obliczu sygnałów ze strony Gazpromu, że odkrywa piątą kartę robi się realny.
Jeśli by do tego doszło, to trzeba przyznać, że ciężko i solennie Ukraina zapracowała na to, trzeba było się mocno starać.

Dmitrij Miedwiediew ostrzegł, że jeśli Ukraina w terminie nie ureguluje należności za odebrany w lutym rosyjski gaz ziemny, to Rosja zażąda od Kijowa płacenia za surowiec z góry, przed dostawą.

Miedwiediew przypomniał, że możliwość taką przewidują umowy zawarte po styczniowej rosyjsko-ukraińskiej wojnie gazowej. - Nie chcemy powrotu do starego scenariusza. Jeśli jednak odmówią płacenia, to będziemy zmuszeni coś przedsięwziąć - podkreślił prezydent Rosji.

jen 01-03-2009, ostatnia aktualizacja 01-03-2009 10:19