Biopaliwa odpowiedzialne za wysokie ceny żywności

Tak twarde stwierdzenie pada w materiale, który miał się ukazać w raporcie Banku Światowego na szczycie G-8. Nie ukazał się, gdyż tezy autora tej części zostały złagodzone w oficjalnej wersji1.

Oryginalny raport przeciekł jednak do prasy i został ujawniony przez The Guardian2. Historia dokumentu i spory wokół niego są fascynujące, toteż podam kilka linków3, a sam zajmę się zawartością raportu.

Donald Mitchell, ekonomista Banku Światowego przedstawia następujące tezy:

1. Indeks cen żywności wzrósł w latach 2002 - luty 2008 o 140%. Przyczyną jest wiele czynników, ale najpoważniejszym z nich jest gwałtowny wzrost zużycia biopaliw w Unii Europejskiej i USA.

2. Za 35% tego 140-procentowego wzrostu odpowiadają wysokie ceny nawozów i innych czynników kosztowych produkcji rolnej oraz słaby dolar. Za pozostałe 3/4 wzrostu ponoszą winę biopaliwa. Spekulacja, która ujawniła się w tym czasie może funkcjonować dzięki napięciom na rynku, spowodowanym przez biopaliwa.

3. Wzrost cen żywności rozpoczął się od wzrostu cen zbóż, które zaczęły rosnąć w 2005 r., pomimo rekordowych zbiorów (+ 10,2%). Później nastąpił wzrost cen roślin oleistych, pomimo rekordowych zbiorów tak w 2004/5 (+13%), jak i w sezonie 2005/6 r. Wzrost żywności był szczególnie gwałtowny w okresie luty 2007 - luty 2008 r., gdy index cen wzrósł o 55% (największy wzrost od 1973 r.).

4. Głównym czynnikiem wzrostu cen były biopaliwa. Wzrost zużycia biopaliw zwiększył popyt na żywność: prawie cały wzrost produkcji kukurydzy (maize) w 2004 - 2007 latach (50 mln ton z 55) poszedł na biopaliwa w USA. Wzrost zużycia na potrzeby żywnościowe i inne (33 mln ton) obniżył bardzo zapasy magazynowe (o 27 mln ton). Na skutek tego ceny kukurydzy podwoiły się. Gdyby nie zużycie na biopaliwa wzrost produkcji zaspokoiłby rosnące potrzeby i dodatkowo - powiększył zapasy magazynowe. Biopaliwa zużyły 25% amerykańskiej produkcji kukurydzy (dane USDA) i 11% produkcji światowej (w 2000 r. było to 2-3%).

5. 7% światowych olejów roślinnych zostało zużyte na potrzeby biopaliw (9 mln ton ze 132 mln produkcji największych: EU, USA, Brazylia, Indonezja). Wzrost konsumpcji w latach 2004 - 07 wynosił 20,8 mln ton, z czego 1/3 poszła na biopaliwa. Żużycie przemysłowe olejów (w tym na biopaliwa) wzrosło z 14,4% w 2004 do 18,7% w 2007r.

6. Popyt na biopaliwa jest kreowany przez ulgi podatkowe i obowiązek stosowania, wprowadzone tak w USA, jak i Unii Europejskiej. W Stanach obowiązują taryfy, chroniące przed importem wysokości 0,.54 $/gallon oraz dopłaty dla producentów wysokości 0,51$/gallon (1 $ - dla biopaliw). Stany wprowadziły obowiązek stosowania 7,45 mln galonów ethanolu w 2012 roku (zwiększając je do 15 mln w 2022 r.). Unia Europejska stosuje stawki celne, chroniące rodzimych producentów wysokości 0,192 Euro/litr (1,09 $/gallon). Dodatkowo kraje członkowskie mogą zwalniać biopaliwa z podatku akcyzowego, z czego wiele korzysta.

7. Zwiększony popyt na etanol spowodował zwiększenie areału upraw kukurydzy w sezonie 2007/8r. o 23%, co skutkowało zmniejszeniem areału soi o 16%, co z kolei doprowadziło do zmniejszenia plonów o 19% oraz zmniejszenia zapasów magazynowych o 75%. Skutek - 80% wzrostu cen soi.

Na koniec: zestawienie faktów i danych, którego brakuje w oficjalnym raporcie Banku Światowego, gdzie zastąpione zostały pomysłami, jak sobie poradzić z nędzą (oczywiście przez wprowadzenie nowych programów Banku Światowego z pieniędzy podatników). Jednak bez rzetelnej analizy przyczyn - trudno walczyć ze skutkami. Jeszcze raz chwała wolnej prasie, ze ujawniła to, co wielka światowa instytucja wolała ukryć przed ludnością.

===

Dla chętnych do pogłębionej analizy - ekspertyza D. Mitchella w załączniku.

• 1. Double Jeopardy: Responding to High Food and Fuel Prices
• 2. Exclusive: we publish the biofuels report they didn't want you to read
• 3. Secret report: biofuel caused food crisis, World Bank report could undermine biofuel support, Wall Streat Journal broni Banku Światowego: Bad Juice II: Biofuels Maybe Not Quite So Bad, World Bank Says i trochę wizji spiskowej: World Bank Secret Report confirms Biofuel Cause of World Food Crisis